Cyfieithiad answyddogol er gwybodaeth yn unig. Y testun swyddogol sy’n drech.
Un system gyfreithiol, dwy genedl
Cymru a Lloegr
Mae Cymru a Lloegr yn rhannu un system gyfraith gyffredin. Mae gan Gymru Senedd etholedig sydd â phwerau deddfu, tra bo Lloegr yn cael ei llywodraethu’n uniongyrchol gan Senedd y DU.
- Datganoli i Gymru
- Deddf Llywodraeth Cymru 2006
- Prifddinasoedd
- Llundain, Caerdydd
- Deddfwrfa Cymru
- Senedd Cymru (96 aelod)
- Uwch lysoedd
- Y Llys Apêl, yr Uchel Lys
Fframwaith Cyfansoddiadol
Nid oes un cyfansoddiad ysgrifenedig; mae statudau a chonfensiynau allweddol yn ffurfio’r fframwaith.
Cyfraith gyffredin
Daw llawer o gyfraith Cymru a Lloegr o benderfyniadau barnwyr a gronnwyd dros ganrifoedd.
Senedd Cymru
Deddf Llywodraeth Cymru 2006; Deddf Cymru 2017Mae’r Senedd yn gwneud deddfau i Gymru ar iechyd, addysg, tai, yr amgylchedd a’r Gymraeg.
Parhauster datganoli
Deddf Cymru 2017, a. 1Mae’r Senedd a Llywodraeth Cymru yn rhan barhaol o gyfansoddiad y DU a dim ond refferendwm yng Nghymru all eu diddymu.
Hawliau Trigolion
Mae hawliau’r DU gyfan yn berthnasol, gydag amddiffyniadau ychwanegol gan gyfraith Cymru.
Hawliau dynol
Deddf Hawliau Dynol 1998Gellir gorfodi hawliau’r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol yn llysoedd y DU.
Hawliau’r Gymraeg
Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011Mae gan y Gymraeg statws swyddogol yng Nghymru. Gall pobl dderbyn llawer o wasanaethau cyhoeddus yn Gymraeg.
Hawliau plant yng Nghymru
Mesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011Rhaid i weinidogion Cymru ystyried Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn wrth wneud penderfyniadau.
Deddfau Allweddol
Deddfau nodedig sy’n berthnasol yng Nghymru a Lloegr.
Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru)
2015Mae’n ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus Cymru ystyried effaith hirdymor eu penderfyniadau.
Deddf Dwyn a Deddfau Cyfiawnder Troseddol
Statudau sy’n nodi troseddau mawr a dedfrydu yng Nghymru a Lloegr.
Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru)
2016Mae’n rhoi contractau ysgrifenedig clir i denantiaid yng Nghymru ac amddiffyniad cryfach rhag cael eu troi allan.
Ffynonellau swyddogol
Darllenwch destun llawn ac awdurdodol y deddfau hyn gan gyhoeddwyr swyddogol.